Söz sanatları, anlatılmak istenen düşünceye anlam derinliği katan, anlamı pekiştiren ve anlatılmak istenen kelime öbeğine dikkat yoğunlaştıran söz oyunlarına verilen genel isimdir. Söz sanatları genellikle şiirlerde anlam derinliği oluşturmak için tercih edilen söz oyunlarıdır. Düz metinlerde söz oyunlarına rastlamak mümkün olsa da çok tercih edilen bir yöntem değildir. En çok kullanılan söz oyunları yani söz sanatları ve haklarındaki bilgiler kısaca şu şekildedir:

  • Teşhis: Kişileştirme sanatıdır. İnsan dışındaki varlıklara insan özelliklerinin aktarılması sanatıdır.
  • İntak: Konuşturma sanatıdır. İnsan dışındaki varlıkların insanmış gibi konuşturulmasıdır.
  • Hüsn-i Talil: Güzel nedene bağlama sanatıdır. Bir durumun esas nedeni yerine esasında alakası olmayan farklı bir durumun neden olarak gösterilmesi olarak açıklanabilmektedir.
  • Tecahül-i Arif: Bilip de bilmezlikten gelme sanatı olarak bilinir. Esasında bilinen bir şeyin şaşkınlık, üzüntü vb. nedenlerle bilmezlikten gelinerek kullanılması tecahül-i arif sanatına vücut vermektedir.
  • Mübalağa: Abartma sanatıdır. Bir durumun çok daha abartılarak kullanılması, mübalağa sanatını meydana getirmektedir.
  • Tariz: İğneleme sanatı olarak bilinmektedir.
  • Telmih: Hatırlatma sanatı olarak bilinmektedir.
  • Tezat: Karşıtlık sanatı olarak bilinmektedir. Bir şey ile ilgili tezat durumların beraber kullanılması sanatıdır.
  • Tekrir: Yineleme sanatı olarak bilinmektedir. Bir kelimenin belli aralıklarla tekrar tekrar kullanılmasıdır.

Benzetme Nedir?

Teşbih nedir sorusu, benzetme sanatının en sık kullanılan sanatlardan bir tanesi olmasından dolayı sıklıkla sorulmaktadır. Benzetme sanatı söz sanatları arasındaki en popüler söz oyunlarından bir tanesidir. Bir varlığın bir özelliğinin başka bir varlığın bir özelliğine benzetme sanatıdır. “Kedi gibi adam” bu söz sanatı için verilebilecek bir örnektir. Bu örnekte kişi bazı özellikleri nedeniyle kediye benzetilmiştir.

Mecaz-ı Mürsel Nedir?

Mecaz-ı Mürsel, ad aktarması olarak bilinen sanattır. “Ankara seninle gurur duyuyor” sözünde kullanılan Ankara’dan kasıt Ankara kenti değil, Ankara’da yaşayan insanlardır.

Kinaye Nedir?

Kinaye, bir kelimenin benzetme amacı gütmeden hem gerçek hem mecaz anlama gelecek şekilde kullanılmasıdır. “Amcası, burnu yukarıda bir adamdır.” cümlesinde kinaye bulunmaktadır. Kinaye söz sanatları arasında en çok kullanılan söz oyunlarından bir tanesidir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz